مکانیسم ماشه فعال شد | آینده بازارهای مالی ایران + متن نامه سه کشور اروپایی علیه ایران

فعال شدن روند مکانیسم ماشه علیه ایران ، بازارهای ارز و طلا را با روند افزایشی  و نوسان بسیار شدیدی همراه کرد، و در صورتی که تا ۳۰ روز آینده تصمیم بر  تداوم مکانیسم ماشه باشد ، شش قطعنامه شورای امنیت، از جمله اعمال تحریم‌ها بر ایران ، احیا خواهند شد و  عواقب آن بر بازارهای مالی ایران قطعا مثبت نخواهد بود.

به گزارش شینا – پایگاه خبری شاهین شهری ، صبح دیروز ( پنج شنبه ۶  شهریور ۱۴۰۴)  پیرو  اعلام تصمیم سه کشور اروپایی با نامه‌ای به شورای امنیت مبنی بر فعال‌سازی مکانیسم ماشه، بازار ارز و طلا در ایران با نوسانات بسیار شدید همراه شد و قیمت‌ها در معاملات عصر دیروز  با رشد چشمگیر ی همراه شد.

طبق اعلام آکسیوس – وبگاه خبری آمریکایی، فرانسه، آلمان و بریتانیا صبح پنجشنبه (۶ شهریور ۱۴۰۴) طی نامه‌ای به اعضای شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرده‌اند که مکانیزم ماشه یا همان اسنپ‌بک را فعال کردند که در یک کلام همان  «بازگشت تحریم‌های بین المللی» به ایران است.

این اقدام به معنای بازگرداندن تحریم‌هایی است که در چارچوب توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ تعلیق شده بود.

سه کشور اروپایی در این نامه تأکید کرده‌اند که در طول ۳۰ روز آینده و پیش از اجرای تحریم‌ها، آمادگی گفت‌وگو با جمهوری اسلامی ایران را دارند.

همچنین آنها خواستار ازسرگیری مذاکرات ایران با آمریکا و دسترسی کامل بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به سایت‌های هسته‌ای شده‌اند.

صعود سریع قیمت دلار ، طلا و سکه

پس از اعلام خبر غیر رسمی فعال‌سازی مکانیسم ماشه، در بازار آزاد قیمت دلار آمریکا با افزایش شدید به ۱۰۱ هزار و ۲۵۰ تومان رسید. یورو نیز با رشد چشمگیر به ۱۱۷ هزار تومان معامله شد.

درهم امارات به ۲۷ هزار و ۳۹۳ تومان و پوند انگلیس به ۱۳۵ هزار و ۳۳۰ تومان صعود کرد.

بازار طلا و سکه نیز همگام با دلار ، روند صعودی را تجربه کرد. هر قطعه سکه امامی به رقم ۹۳ میلیون و ۵۰۵ هزار تومان رسید. نیم‌ سکه در سطح ۴۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و ربع‌ سکه در محدوده ۲۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان معامله شد.

همچنین قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به ۸ میلیون و ۳۵۴ هزار و ۶۰۰ تومان افزایش یافت.

فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی تروئیکای اروپایی فضای انتظاراتی تازه‌ای را در بازار ایران ایجاد کرده است. فعالان اقتصادی معتقدند در صورت تشدید تحریم‌ها، روند صعودی قیمت‌ها در بازار ارز، طلا و سکه ادامه خواهد داشت؛ مگر آنکه مذاکرات در مهلت ۳۰ روزه به توافقی تازه منجر شود.

این تداوم در روند اجرای مکانیسم ماشه با کاهش تعاملات مالی و نهاده ای،  متاثر بر بازارهای تولیدی بخصوص تولیدی صادرات و بازارهای وابسته به واردات مواد اولیه خواهد شد.

تحریم های مالی بصورت غیر مستقیم بر بازار مسکن موثر واقع شده و موجب افزایش قیمت مسکن حتی بیشتر از حباب فعلی خواهد شد و در آخر حباب یا در بازارها خواهد شکست، یا بر سر زندگی اقشار جامعه و پیامدهای این فروپاشی اقتصادی، معمولا از ضعیف ترین اقشار جامعه آغاز شده  و با توجه به فشارهای اقتصادی فعلی به سرعت در اقشار مرفه تر جامعه نیز فراگیر خواهد شد.

و این نکته‌ای است که دولتمردان با توجه به وجود فشار اقتصادی قبل از اجرایی شدن مکانیسم ماشه تا کنون در جامعه، برای جلوگیری از فروپاشی اقتصادی به نحو صحیح و منطق گونه‌ای، بایست چاره اندیشی کنند.

متن نامه سه کشور اروپایی برای فعالسازی مکانیسم ماشه علیه ایران

در این نامه سه کشور آلمان، بریتانیا و فرانسه تهران را متهم کرده‌اند که به شکل عامدانه برجام را نقض کرده‌است و برنامه هسته‌ای ایران تهدیدی برای صلح و امنیت بین‌الملل است.

سه کشور اروپایی در این نامه ضمن بیان ادعاهایی علیه ایران و ادعای اینکه تاکنون به برجام پایبند بوده‌اند، اعلام کرده‌اند که در طول فرآیند ۳۰ روزه تصمیم‌گیری در مورد بازگشت قطعنامه‌های پیشین «از تلاش‌های دیپلماتیک» برای تمدید مکانیسم ماشه و یا بازگشت ایران به تعهداتش حمایت خواهند کرد.

متن نامه سه کشور اروپایی برای شروع مکانیسم ماشه به شرح زیر است:

ما، وزرای خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا، در این هدف اساسی مشترک هستیم که ایران هرگز نباید به دنبال دستیابی، تحصیل یا توسعه سلاح هسته‌ای باشد.

ما با این اعتقاد برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) را مذاکره کردیم که قاطعانه به تضمین ماهیت منحصراً صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران کمک خواهد کرد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد به اتفاق آرا برجام را در قطعنامه ۲۲۳۱ مورخ ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۵ تایید کرد. این یک دستاورد بزرگ برای عدم اشاعه بود و به این ترتیب صلح و امنیت بین‌المللی را تقویت کرد.

پس از خروج ایالات متحده از برجام در ۸ مه ۲۰۱۸، و با وجود اینکه ایران از مه ۲۰۱۹ اجرای تعهدات خود را تحت برجام متوقف کرد، فرانسه، آلمان و بریتانیا (“E3”) به عنوان طرف‌های متعهد به این توافق باقی ماندند.

از سال ۲۰۱۹، ایران از محدودیت‌های برجام در مورد اورانیوم غنی‌شده، آب سنگین و سانتریفیوژها فراتر رفته، توانایی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) برای انجام فعالیت‌های راستی‌آزمایی و نظارت برجام را محدود کرده و اجرای و روند تصویب پروتکل الحاقی موافقتنامه جامع پادمانی خود را متوقف کرده است.

این اقدامات ناقض تعهدات ایران مندرج در برجام است و پیامدهای جدی بر ظرفیت ایران برای پیشرفت به سمت توسعه سلاح هسته‌ای دارد.

اکنون بیش از پنج سال از این موضوع می‌گذرد. از آن زمان، ما تمام تلاش ممکن را برای حل این بن‌بست انجام داده‌ایم. ما به طور مداوم تلاش‌های دیپلماتیک فشرده‌ای را برای کاهش تنش‌ها و کشاندن ایران و ایالات متحده به میز مذاکره برای یک راه حل جامع از طریق مذاکره انجام دادیم.

ما با حسن نیت برای حفظ برجام، به امید یافتن راهی برای حل این بن‌بست از طریق گفتگوی سازنده دیپلماتیک، ضمن حفظ توافق و ماندن در چارچوب آن عمل کردیم.

این شامل استفاده از مکانیسم حل اختلاف برجام بود که در ۱۴ ژانویه ۲۰۲۰ آغاز شد و توسط هماهنگ‌کننده برجام، مطابق با بند ۳۶ برجام تأیید شد.

E3 همچنین با حسن نیت در مذاکراتی که از ۶ آوریل ۲۰۲۱ تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۲ برای برقراری مجدد انطباق کامل ایران با برجام و امکان بازگشت ایالات متحده به توافق انجام شد، شرکت کرد.

هماهنگ‌کننده برجام پیشنهادات قابل اجرایی را در مارس و دوباره در اوت ۲۰۲۲ ارائه کرد. ایران هر دو بسته را رد کرد و همچنان خواسته‌های غیرقابل قبولی را فراتر از دامنه برجام مطرح کرد. با وجود این، ما به مشارکت با ایران به عنوان بخشی از تلاش‌های خود برای یافتن یک راه حل مسالمت‌آمیز برای این موضوع از طریق دیپلماسی، همانطور که در نامه خود به دبیرکل سازمان ملل متحد در ۸ اوت ۲۰۲۵ آمده است، ادامه داده‌ایم.

در ژوئیه ۲۰۲۵، E3 پیشنهادی را برای تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ و مکانیسم ماشه آن ارائه کرد. الزامات تعیین شده توسط E3 در ازای این تمدید – از جمله از سرگیری مذاکرات، انطباق ایران با تعهدات خود در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و اقداماتی برای رسیدگی به نگرانی‌های ما در مورد انباشت اورانیوم غنی شده بالا – هنوز به طور رضایت‌بخشی توسط ایران برآورده نشده است.

ترکیب چنین اقداماتی از سوی ایران و تمدید محدود به زمان، می‌توانست مسیری معتبر به سوی دستیابی به یک توافق سیاسی برای جایگزینی برجام و رفع نگرانی‌های دیرینه ما در مورد برنامه هسته‌ای ایران فراهم کند.

امروز، عدم پایبندی ایران به برجام واضح و تعمدی است و تاسیسات مهم در ایران خارج از نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارند. ایران هیچ توجیه غیرنظامی برای انباشت اورانیوم غنی شده خود ندارد – که اکنون بیش از  مقدار قابل توجه است – که توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز گزارش نشده است. بنابراین برنامه هسته‌ای آن همچنان یک تهدید آشکار برای صلح و امنیت بین‌المللی است.

در نتیجه اقدامات ایران و مطابق با بند ۱۱ قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) شورای امنیت سازمان ملل متحد، فرانسه، آلمان و بریتانیا امروز تصمیم گرفته‌اند به شورای امنیت اطلاع دهند که معتقدند ایران به طور قابل توجهی به تعهدات خود تحت برجام عمل نمی‌کند و بدین ترتیب مکانیسم پس‌گشت را فعال می‌کنند.

این اطلاعیه، فرآیند ماشه تعریف شده در قطعنامه ۲۲۳۱ را آغاز می‌کند. این اطلاعیه یک دوره ۳۰ روزه را قبل از احیای احتمالی قطعنامه‌های پیشین شورای امنیت سازمان ملل متحد که خاتمه یافته بودند، باز می‌کند. ما تاکید می‌کنیم که این قطعنامه‌ها و اقداماتی که در بر دارند – تحریم‌ها و سایر اقدامات محدودکننده – جدید نیستند. برعکس، این قطعنامه‌ها قبلاً توسط شورای امنیت مورد توافق قرار گرفته و با توجه به تعهدات ایران تحت برجام لغو شده بودند. با این حال، ایران تصمیم گرفته است که به این تعهدات پایبند نباشد. مطابق با قطعنامه ۲۲۳۱، ما به تلاش برای حل دیپلماتیک مسئله عدم پایبندی قابل توجه ایران ادامه خواهیم داد. ما از دوره ۳۰ روزه برای ادامه تعامل با ایران در مورد پیشنهاد تمدید خود یا هرگونه تلاش دیپلماتیک جدی برای بازگرداندن انطباق ایران با تعهداتش استفاده خواهیم کرد.

یادآور می‌شویم اگر شورای امنیت سازمان ملل متحد ظرف ۳۰ روز قطعنامه‌ای را برای ادامه لغو قطعنامه‌های شورای امنیت علیه ایران تصویب نکند، شش قطعنامه شورای امنیت، از جمله تحریم‌ها، احیا خواهند شد.